Preek als TED talk?

ted talkEen paar jaar geleden werd nog met weemoed of enthousiasme – afhankelijk van wie er aan het woord was – beweerd dat monologen, lezingen, laat staan preken niet meer van deze tijd zouden zijn. Ik herinner me dat ik zelf die vraag ook stelde op het eerste preekcollege dat ik eind jaren ’90 volgde. “Is het nog wel zo zinvol om ons te leren preken? Is dat straks niet vreselijk ouderwets en kunnen we niet beter heel andere manieren van communicatie leren?”

Dat laatste is natuurlijk altijd nuttig, maar de toespraak is ‘here to stay’. Kijk maar naar het enorme succes dat Obama met zijn toespraken op Youtube had in zijn verkiezingscampagnes en daarna. Kijk ook naar de enorme populariteit van TED talks. In 20 minuten vertelt een wetenschapper, een kunstenaar of een entertainer je een ‘idea worth sharing’. Ze zijn boeiend, grappig en uitdagend. Iemand noemde ze de moderne preek. Daar valt wel iets voor te zeggen: uit het brede arsenaal van kennis en cultuur wordt een bepaald idee uitgewerkt en vaak ook min of meer toepasbaar gemaakt voor de hoorders.

Als predikant voel ik me erg aangetrokken tot de manier van presenteren van de TED talks. Continue reading

Jezus als schijnwerper of als kaarsje

image2 Ik had ooit een gemeentelid dat het niet zo had op kaarsjes met kerst. ‘Dat Jezus het licht is, dat kun je toch niet met kaarsjes uitbeelden. Dat doen we alleen maar voor de gezelligheid’ zei hij. ‘Als je uit zou willen beelden dat Jezus het licht voor de hele wereld is, dan zou je een schijnwerper in de kerk moeten plaatsen.”

Het was op z’n minst een originele gedachte. Maar ik vind een kaarsje toch ook goed passen met kerst (en inderdaad dat is ook warmer, gezelliger). Tegenover alle duisternis in de wereld stelt God niet een machtig licht dat alle duisternis in een keer laat verdwijnen. Het licht van kerst lijkt meer op het vlammetje van een kaarsje dan op een schijnwerper. Een klein lichtje van hoop in de duisternis. Een lichtje dat gemakkelijk kan uitgaan. Je kunt zomaar de hoop, de moed of het geloof verliezen.

Maar met een kaarslichtje kun je ook iets dat je met een schijnwerper niet zal lukken. Je kunt er weer andere kaarsjes mee aansteken.Als je met een brandend kaarsje begint, kun je er uiteindelijk een heel gebouw mee verlichten. Zondag deden we dat in de kerk in Dronten (zie foto). Het resultaat was beperkt – waxine lichtjes geven minder licht dan ik had verwacht – maar de duisternis werd minder. We konden elkaars gezichten weer zien.

Jezus liet op aarde weinig tastbaars achter: geen indrukwekkend gebouw, geen groots instituut en zelfs geen schijnwerper. Hij liet een groepje mensen achter die zijn licht ook weer door konden geven. Zo groeide het licht in de wereld. Het begon met een vlammetje in een achterafprovincie van het Romeinse rijk. Nu zijn er in elk land van de wereld mensen die aangestoken zijn door het licht van Jezus.

Misschien klinkt dat wat zweverig, maar dat hoeft het niet te zijn. In dezelfde dienst vertelde Johannes Bos iets over zijn werk en hoe in Malawi christenen licht laten schijnen: door de hoop ondanks armoede en verstoting niet op te geven. Bijvoorbeeld door akkers te bebouwen en de opbrengst ook juist met familieleden door wie ze eerder verstoten zijn. Zo eenvoudig kan het zijn.

Under Construction

De laatste tijd heb ik weinig gepost op mijn weblog. Reden was dat ik vond dat het plaatsen van berichten te omslachtig was. Ik probeer nu te starten met een ander format. Dat betekent wel dat er nu even niet zoveel op deze website te vinden is en sommige dingen nog niet goed geordend zijn.